География білімі контексінде оқушылардың зерттеу дағдыларын дамыту кеңістіктік деректерді кешенді талдау, гипотезаларды тексеру және геоэкологиялық үдерістерді болжау қабілетін талап ететін өсіп келе жатқан жаһандық сын-қатерлер жағдайында өте маңызды болып отыр. Дайын білімді трансляциялауға бағытталған дәстүрлі география оқыту әдістері қазіргі заманның пәнаралық мәселелерін шешу үшін қажетті құзыреттіліктердің қалыптасуын қамтамасыз етпейді. Мақалада география танымы үдерісіне жаратылыстану-ғылыми, технологиялық, инженерлік және математикалық құралдарды біріктіретін STEM-білім беру арқылы 7-сынып оқушыларының география сабақтарында зерттеу дағдыларын дамыту моделі ұсынылған. Модель өзара байланысты бес компонентті қамтиды: зерттеу дағдыларын қалыптастырудың стратегиялық бағдарларын анықтайтын мақсатты компонент; жүйелік, қызметтік, тұлғаға-бағдарланған, аксиологиялық ықпалдар, сондай-ақ А.Н.Леонтьев, Ж.Пиаже, Дж.Брунер, Дж.Дьюи теорияларына және Inquiry-Based Learning концепциясына негізделген тұжырымдамалық-әдіснамалық компонент; Қазақстан Республикасының үлгілік бағдарламасына сәйкес 7-сынып курсының географиялық мазмұнын, қалыптасатын зерттеу дағдыларының жүйесін және оларды дамытудың STEM-құралдарын анықтайтын мазмұндық компонент; білім беру үдерісін ұйымдастырудың кезеңдерін, әдістерін, нысандарын және модельді іске асырудың педагогикалық шарттарын ашатын процессуалдық компонент; зерттеу дағдыларының қалыптасуының өлшемдерін, көрсеткіштерін және деңгейлерін белгілейтін нәтижелік компонент. Әзірленген модель геоақпараттық жүйелерді, цифрлық датчиктерді, қашықтықтан зондтау технологияларын және кеңістіктік деректерді талдаудың математикалық әдістерін пайдалану арқылы білім беру үдерісін географиялық ақпаратты пассивті меңгеруден белсенді зерттеу танымына трансформациялауды қамтамасыз етеді, оқушыларда зерттеу міндеттерін өз бетінше қою, эмпирикалық зерттеулерді жоспарлау және жүргізу, деректерді сыни талдау және негізделген қорытындыларды тұжырымдау қабілетін қалыптастыру үшін жағдай жасайды.
ОҚУШЫЛАРДЫҢ ГЕОГРАФИЯ САБАҚТАРЫНДА STEM-БІЛІМ БЕРУ АРҚЫЛЫ ЗЕРТТЕУ ДАҒДЫЛАРЫН ДАМЫТУ МОДЕЛІ
Жарияланған March 2026
0
0
Аңдатпа
Тіл
Русский
Дәйексөздерді қалай жазу керек
[1]
Толқынбаева Ә.К., Сағымбай Ө.Ж., . 2026. ОҚУШЫЛАРДЫҢ ГЕОГРАФИЯ САБАҚТАРЫНДА STEM-БІЛІМ БЕРУ АРҚЫЛЫ ЗЕРТТЕУ ДАҒДЫЛАРЫН ДАМЫТУ МОДЕЛІ. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Педагогика ғылымдары сериясы. 89, 1 (Бер 2026), 278–293. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5762.2026.89.1.027.
