Бұл зерттеуде негізгі мектеп оқушыларының жаһандық сын-қатерлер мен тұрақты даму қағидаттары туралы түсінігін арттыруға бағытталған «Бізді қоршаған ғылым» атты пәнаралық элективті курстың тиімділігі қарастырылады. Курс оқушыларға экологиялық, әлеуметтік және ғылыми мәселелердің өзара байланысын түсінуге көмектесіп, нақты өмірлік мәселелерді шешуге қажетті сыни ойлау мен зерттеу дағдыларын дамыту мақсатында әзірленген.

Курс Алматы қаласындағы А. С. Пушкин атындағы №4 гимназияның 5–6 сынып оқушылары үшін енгізілді. Оның мазмұны география, химия, биология және физика пәндерінің негізгі тақырыптарын біріктіріп, проблемалық-бағдарлы және зерттеуге негізделген оқыту формасында ұсынылды. Оқушылар климаттың өзгеруі, табиғи ресурстардың сарқылуы және қоршаған ортаның ластануы сияқты жаһандық мәселелерді талдауға бағытталған зерттеу тапсырмаларын орындап, пікірталастар мен шағын жобаларға қатысты.

Курстың тиімділігін бағалау мақсатында оқу басталған кезде оқушылардың білім деңгейін анықтауға арналған бастапқы диагностика жүргізілді. Бірінші және екінші оқу тоқсаны аяқталғаннан кейін оқу жетістіктерінің динамикасын анықтау үшін аралық бағалау өткізілді. Нәтижелер оқушылардың тұрақты даму ұғымдары мен жаһандық мәселелерді түсіну деңгейінің айтарлықтай артқанын көрсетті. Орташа тест нәтижесі бастапқы кезеңдегі 47 %-дан бір тоқсаннан кейін 81 %-ға дейін өсті.

Сандық көрсеткіштермен қатар, сапалық бақылаулар оқушылардың оқу мотивациясының, танымдық белсенділігінің және күрделі жаһандық мәселелерді талқылаудағы сенімділігінің артқанын көрсетті. Оқушылар себеп-салдарлық байланыстарды талдау және ықтимал шешімдерді ұсыну дағдыларын жетілдірді. Бұл зерттеудің жаңашылдығы – орта мектеп жағдайында пәнаралық оқу курсының әзірленуі және оқу нәтижелерінің жүйелі түрде бағалануы. Жалпы алғанда, алынған нәтижелер пәнаралық, проблемалық-бағдарлы жаратылыстану білімінің оқушылардың жаһандық сын-қатерлерге саналы көзқарасын қалыптастыруда және тұрақты даму дағдыларын дамытуда маңыздылығын растайды.